Co powinno się znaleźć w studium wykonalności inwestycji?

W prawidłowo przygotowanym studium wykonalności inwestycji powinno znaleźć się siedem zasadniczych elementów:

  • Identyfikacja i opis projektu.
  • Analiza instytucjonalna i prawna wykonalności projektu.
  • Analiza różnych wariantów projektu.
  • Analiza techniczna i technologiczna projektu.
  • Analiza finansowa projektu.
  • Analiza ekonomiczna projektu.
  • Analizy dodatkowe, specyficzne dla danego rodzaju projektu i sektora, w jakim projekt ten ma zostać wdrożony.

Identyfikacja i opis projektu

W identyfikacji i opisie projektu zdefiniowany powinien zostać zakres przedsięwzięcia, wraz z opisaniem tego, co jest przedmiotem tegoż projektu

Autor zdjęcia: Luigi Mengato

W identyfikacji i opisie projektu zdefiniowany powinien zostać zakres przedsięwzięcia, wraz z opisaniem tego, co jest przedmiotem tegoż projektu. Projekt taki musi być zidentyfikowany w sposób jednoznaczny, jako skończona i zamknięta całość. Wymóg ten dotyczy przede wszystkim kwestii związanych z poddaniem analizie i ocenie założeń i zakresu projektu.

Identyfikacja projektu, będąca jego charakterystyką, sporządzona powinna być w formie wprowadzenia. Identyfikacja ta pokazywać powinna również samo tło i kontekst całego przedsięwzięcia. W kwestii formalnej, celem właściwej identyfikacji projektu, w studium wykonalności powinny znaleźć się następujące kwestie:

  • nazwa projektu,
  • lokalizacja i planowany obszar oddziaływania projektu,
  • cel ogólny oddziaływania projektu,
  • identyfikacja problemów, z jakimi można spotkać się przy wdrażaniu projektu,
  • cele szczegółowe projektu, wraz z metodami ich monitorowania,
  • komplementarność i współdziałanie z innymi działaniami i programami.

Analiza instytucjonalna i prawna projektu

W analizie instytucjonalnej i prawnej projektu, znaleźć powinny się informacje odnośnie:

  • bezpośrednich i pośrednich beneficjentów projektu,
  • problemów, z jakimi spotykają się ci beneficjenci,
  • opis instytucji i osób zaangażowanych w realizację projektu wraz z podaniem i określeniem zakresu ich odpowiedzialności za to przedsięwzięcie,
  • powiązań z innymi podmiotami, które znaleźć się mają w polu oddziaływania założonego projektu,
  • rozwiązań związanych z możliwością udostępnienia infrastruktury podmiotom trzecim,
  • informacji o tym, kto zostanie właścicielem inwestycji po zakończeniu i zrealizowaniu projektu.

Analiza prawna wykonalności projektu ma za zadanie opisanie i podanie wszelkich kwestii prawnych, związanych z realizacją tego projektu, w tym stanu formalno-prawnego nieruchomości i gruntów, na których przedsięwzięcie to ma być zrealizowane. W analizie prawnej wykonalności projektu, wymienić należy wszystkie dokumenty warunkujące możliwość wykonania inwestycji, takie jak przykładowo pozwolenie na rozpoczęcie budowy i prowadzenie prac w danym miejscu.

Analiza wariantów

Celem przeprowadzonej analizy wariantów jest określenie możliwych do zrealizowania opcji rozwiązania zidentyfikowanych wcześniej problemów i trudności. W wyniku identyfikacji wariantów alternatywnych podać w studium wykonalności należy:

  • wariant bezinwestycyjny – dotyczący sytuacji w przypadku zaniechania przeprowadzenia inwestycji,
  • wariant minimalny – polegający na podjęciu działań o charakterze prowizorycznym odpowiadających potrzebie w danej chwili,
  • warianty inwestycyjne – powinny być to, co najmniej dwa szczegółowo opisane warianty inwestycyjne.

Analiza techniczna i technologiczna

Celem przeprowadzonej analizy technicznej i technologicznej jest wykazanie tego, że zaproponowane rozwiązanie inwestycyjne jest:

  • właściwie wykonalne pod względem technicznym i technologicznym,
  • zgodne ze standardami i możliwie najlepszą praktyką stosowaną i wykorzystywaną w danej dziedzinie,
  • optymalne pod względem zaspokojenia potrzeb użytkowników i wykazywanego przez nich popytu,
  • optymalne pod względem stosunku jakości do ceny.

Analiza finansowa

Celem przeprowadzonej analizy finansowej jest zaprezentowanie i wykorzystanie danych o prognozowanych przepływach środków pieniężnych w ramach planowanego projektu. Analiza finansowa służy do przeprowadzenia oceny rentowności danej inwestycji, w szczególności do wyznaczenia finansowej wewnętrznej stopy zwrotu (FRR) z inwestycji (FRR/C) i z kapitału własnego (FRR/K) oraz finansowej bieżącej wartości netto tejże inwestycji (FNPV). Rentowność inwestycji określana jest poprzez porównanie kwoty osiągniętego zysku z przeprowadzonej inwestycji z kwotą, jaka została na ten cel przeznaczona. Z oczekiwaną rentownością mamy do czynienia wówczas, gdy pozwala ona na osiągnięcie dochodu w wysokości pozwalającej na pokrycie alternatywnego kosztu wkładu w dane przedsięwzięcie.

W analizie finansowej brane są pod uwagę elementy takie jak:

  • poniesione na ten cel nakłady inwestycyjne,
  • koszty i przychody operacyjne,
  • źródła finansowania przedsięwzięcia,
  • rachunek przepływu środków pieniężnych,
  • analiza luk finansowych,
  • analiza stopnia trwałości finansowej projektu,
  • rachunek zysków i strat projektu.

Analiza ekonomiczna

Celem analizy ekonomicznej jest zbadanie efektywności przedsięwzięcia, a dokładniej tego, czy środki przeznaczone na ten cel zostały właściwie wykorzystane oraz czy korzyści wynikające z ich rozdysponowania są większe od poniesionych na ten cel wydatków. Analiza ekonomiczna powinna wskazać na to, jakie wymierne efekty dla społeczności lokalnej zostaną wygenerowane przez zrealizowanie tego projektu.
Analizę ekonomiczną przeprowadzaną w ramach studium wykonalności inwestycji, dzielimy na zasadnicze trzy rodzaje:

  • analizę kosztów i korzyści wynikających z realizacji projektu (CBA),
  • analizę efektywności kosztowej projektu (CEA),
  • analizę wielokryterialną projektu (MCA).

Analizy specyficzne dla danego rodzaju projektu i jego sektora

Analizy specyficzne dla danego rodzaju przedsięwzięcia i sektora, w którym ma on zostać zrealizowany dotyczą:

  • infrastruktury społeczeństwa informacyjnego,
  • infrastruktury ochrony powietrza i środowiska naturalnego,
  • infrastruktura kulturowej,
  • infrastruktury drogowej,
  • infrastruktury edukacyjnej,
  • infrastruktury wodno-ściekowej,
  • zagospodarowania terenów zdegradowanych.